Contact Print pagina Favorieten
HOMEOVER ONSDIENSTENINSTRUMENTENKLANTENCONTACTNIEUWS




Image1
‘Moraliteit bevorder je van bovenaf’
De verschillende crises waar we ons momenteel in bevinden (de klimaat-, krediet-, voedsel-, onderwijs- en vertrouwenscrisis bijvoorbeeld) vinden voor een deel hun oorsprong in moreel falen van werknemers. De vraag is hoe je moraliteit bij werknemers bevordert.

Morele vragen stellen
Wie de krant op een willekeurige dag open slaat, ziet met regelmaat dat bedrijven zich anders gedragen dan we als samenleving zouden willen. Bonussen bij woningbouwcorporaties en diplomafraude op hogescholen bijvoorbeeld. Daar zijn in de praktijk bijna altijd mensen bij betrokken die keuzes hebben gemaakt; keuzes waar we achteraf vraagtekens bij kunnen zetten.
De vraag die in het artikel wordt beantwoord is: hoe kunnen we er nu voor zorgen dat mensen zich tijdens het werk al morele vragen stellen, in plaats van achteraf, wanneer het leed is geschied.

Aandacht groeit
De aandacht voor moraliteit op de werkvloer groeit, zegt Albert Jan Stam, theoloog en organisatieadviseur. ‘Enerzijds zijn er de organisaties die een scheve schaats hebben gereden en door interne of externe toezichthouders gedwongen worden aan waarheidsvinding te doen. Dat zijn er steeds meer omdat er, ook door de media, steeds meer aandacht voor is. Anderzijds zie je dat meer en meer ondernemingen preventief nadenken over ethiek: “Wat er bij die hbo-instellingen gebeurt is vervelend, maar hoe zit het eigenlijk bij ons?” Maar overdrijven hoeven we het ook weer niet. Verreweg de meeste aandacht gaat binnen organisaties uit naar zaken als effectiviteit en efficiëntie; de meeste managers zien reflectie nog steeds als zonde van de tijd.’

Voorbeeldgedrag
In het artikel komen veel voorbeelden en tips aan bod om met ethiek aan de gang te gaan. Maar zonder voorbeeldgedrag aan de top heeft het allemaal weinig zin, zegt de Tilburgse hoogleraar bedrijfsethiek Wim Dubbink. ‘Zonder interne rechtvaardigheid is er ook geen rechtvaardigheid naar buiten toe. Geen morelere werknemers dus wanneer bestuurders aan vriendjespolitiek doen, niet transparant zijn, niet luisteren naar de werkvloer en veel te hoge bonussen toucheren.’
Het mechanisme is simpel: ‘Psychopaten daargelaten heeft iedereen een besef van goed en kwaad. Maar wanneer er een botsing is van belangen (de belangen moraal en zelfbehoud bijvoorbeeld), dan komen er excuses en rationalisaties. “Ik bedonderde die klant, maar de hele sector deed het,” bijvoorbeeld. Ik praat het niet goed, maar wanneer je als bestuurder zelf niet eerlijk bent, geef je mensen wel een heel makkelijk excuus in handen om het zelf ook niet zo nauw te nemen. Morele moed betekent: je sterk maken tegen deze excuses.’

Handboeken
De afgelopen jaren heeft menig bedrijf een handboek ethiek geschreven. Maar dat helpt helemaal niet, zegt Dubbink. ‘Je zou dat oude vrouwtje naast het stoplicht niet moeten beroven omdat je bang bent voor straf, maar omdat je er intrinsiek van overtuigd bent dat het niet mag. Wat er gebeurt met een ethisch handboek, is dat werknemers zeggen: “Kijk, er staat geen regel in het boek dat mijn gedrag verbiedt. Dus het mag.” Bedrijven denken dat ze op de goede weg zijn met ethische handboeken. Maar het is juist omgekeerd: het maakt van werknemers berekenende in plaats van zelfdenkende individuen die hun eigen verantwoordelijkheid nemen. Ethische handboeken belemmeren het zelf denken, terwijl je juist dát wilt stimuleren.’

BRON: P&Oactueel.nl | 05-dec 2012
___________________


>> Terug naar het overzicht
Bekijk hier onze laatste vacatures

Hermeion UPDATE

Vier keer per jaar verschijnt Hermeion UPDATE , de digitale nieuwsbrief van Hermeion. Via ons contactformulier kunt u zich op onze nieuwsbrief abonneren.

Lees oude artikelen in het UPDATE Archief .

Algemene Voorwaarden · Disclaimer
Privacy statement · 2015 © Hermeion

"